การเล่นเบส

เริ่มต้นเล่นเบสให้เป็นคอร์ด

ก่อนอื่นต้องขอออกตัวก่อนเลยว่าผมไม่ได้เรียนมาทางสายนี้โดยตรง บางคำอธิบายผมอาจจะใช้ความรู้สึกกับประสบการณ์เป็นหลัก ศัพท์ทางดนตรีบางคำอาจจะผิดพลาดไปบ้างก็ต้องขออภัยไว้ก่อนครับ

ผมได้รับ Request มาจากหลายๆท่านให้เขียนบทความเกี่ยวกับการสร้างรูปแบบการจับคอร์ดบนเบส จึงทำให้เกิดบทความนี้ขึ้น ก็ต้องขอบขอบคุณในความไว้วางใจในการเขียนบทความนี้ครับ โดยเนื้อหาจะเป็นการทำความเข้าใจในโลกของคอร์ดก่อนไปสู่โน้ตที่จะประกอบให้เป็นคอร์ดและ form การจับคอร์ดสำหรับเบส 4 สาย และข้อแนะนำของการปรับเสียงเบสให้เหมาะกับการเล่นคอร์ด เหล่านี้เป็นรากฐานสำคัญที่จะนำไปสู่การ tapping หรือ solo ฯลฯ ได้ในอนาคต และบทความนี้ผู้อ่านควรรู้จักโน้ตบนคอเบสได้เกือบ 90% ขึ้นไป จะทำให้อ่านเข้าใจง่ายขึ้น ผมเลยมีรูปโน้ตบน fingerboard มาให้ทบทวนกัน

EPISODE I

โทนสีของคอร์ด

ทุกสิ่งในจักรวาลแบ่งสรรพสิ่งออกเป็น 2 ขั้วเสมอ ตั้งแต่ระดับเอกภพไปจนถึงระดับอะตอมก็ยังมีคู่ปฎิภาคกัน (การเมืองบ้านเราก็แบ่งได้ 2 พวก อันนี้ไม่ขอเจาะรายละเอียด) เฉกเช่นเดียวกับคอร์ดก็แบ่งได้หลักใหญ่ๆอยู่ 2 โทนคือ สว่าง คือ MAJOR และ มืด คือ MINOR ถ้าอธิบายแบบนี้อาจจะยังเข้าใจความรู้สึกไม่พอผมจึงใส่อารมณ์เพิ่มเติมคือ
MAJOR = สดใส,ร่าเริง,คิดแง่บวก,กระปี้ประเป่า,หวาน,ผักผลไม้,สีขาว,ไฟเขียว
MINOR = หดหู่,อาลัยอาวรณ์,เศร้าหมอง,เนือยๆ,คาว,ขุ่นมัว,ปลาทู,คิดแง่ลบ,สีดำ,ไฟแดง
(ลองใส่จินตนาการดูได้นะครับ)
จากนั้นคอร์ด2พวกนี้อาจจะถูกใส่สีเติมสรรลงไปเพิ่มเติมให้เกิดมิติหรือเอกลักษณ์ใหม่ๆได้ครับเค้าเรียกว่า Tension ของคอร์ดนั่นเอง จากแกนหลักๆของคอร์ด C หรือ Cm เราอาจจะเคยเจอคำห้อยท้ายๆคอร์ดเช่น Csus4 , Cm7 , C6 ,Cmaj7#11,Cadd9 ฯลฯ เหล่านี้แหละคือการใส่สีลงไปให้อารมณ์มันแปลกหูขึ้น เช่น จาก “ร่าเริง” กลายเป็น “ร่าเริงเพราะรู้ว่าเอ็นติด” หรือ จาก “เศร้า” กลายเป็น “เศร้าแบบโดดเดี่ยว” และก็ยังเป็นไปได้ที่เราจะขยายมันต่อออกอีก กลายเป็น “ร่าเริงเพราะรู้ว่าเอ็นติด ที่ม.ดังๆ” “เศร้าแบบโดดเดี่ยวและไม่มีใครแคร์” สรุปว่ามันก็เป็นการขยายเรื่องราวของคอร์ดๆนั้นออกไปนั่นเอง

มารู้จักคีย์กันก่อน

ต้องขอเกริ่นเรื่องของ scale พื้นฐานก่อนเลยครับนั่นคือ Major Scale จะมีสูตรดังนี้ครับ
R w 2 w 3 h 4 w 6 w 7 h R*
โดย R = หัวของ scale หรือ root หรือก็คือ โน้ตตัวแรกของscale เช่น C major scale ก็มี R=C , E major scale ก็มี R=E
w = โน้ตห่างกัน 1 เสียงเต็ม ก็คือ ห่างกัน 2 fret นั่นเอง
h = โน้ตห่างกัน ครึ่งเสียง ก็คือ ห่างกัน 1 fret นั่นเอง
ตัวเลข = โน้ตตัวที่เท่าไหร่ของ scale นั้นๆ
* = คู่แปด กรณีนี้เราจะเจอ R* นั่นหมายความว่าเราจะเจอ R อีกครั้งนึงหลังจากเล่นตัวที่ 7 แต่ R* นี้เสียงจะสูงกว่า R เดิม
ตัวอย่าง
C major scale = C D E F G A B C*
D major scale = D E F# G A B C# D*
E major scale = E F# G# A B C# D# E*
F major scale = F G A Bb C D E F*

จากสูตร w , h ที่เขียนมานั้น ถ้าเราเปลี่ยนความหมายนิดนึง จาก R ให้กลายเป็น คีย์ (K) หละ แล้วเพิ่มเติมจากสูตรเดิมเป็น
K 2m 3m 4 5 6m 7m
(ไม่อยากเขียน w ,h แล้ว และ * เพราะกลัวสับสันและเพื่อให้ประหยัดพื้นที่)
โดย K = key
m = minor chord
ไม่มี m = major chord
ตัวเลข = คอร์ดที่เท่าไหร่ของคีย์นั้นๆ
จากตัวอย่างเดิมถ้าเราใส่สูตรใหม่นี้ลงไปจะได้ว่า
Key C = C Dm Em F G Am Bm
Key D = D Em F#m G A Bm C#m
Key E = E F#m G#m A B C#m D#m
Key F = F Gm Am Bb C Dm Em
เพิ่มเติมเล็กน้อย คอร์ดที่ 5 ของคีย์นั้นๆอาจจะอยู่ในรูปของ Dominant 7 หรือ ที่เราเรียกติดปากว่า seven นั่นเอง และตัวที่ 7 จริงๆไม่ได้เป็นแค่ คอร์ด minor เฉยๆ มีอะไรลึกซึ้งกว่ามากมาย (จะอธิบายคราวต่อๆไป)
ดังนั้นก็จะกลายเป็น
Key C = C Dm Em F G7 Am Bm
Key D = D Em F#m G A7 Bm C#m
(คร่าวๆ)
ซึ่งเจ้าคอร์ดที่ 5 นี้แหละ เพลงไทยส่วนมาก(ไม่ 100%) จะใช้เป็นคอร์ดสุดท้ายก่อนเข้า hook หรือ เข้าสู่ท่อนที่สำคัญๆ

สรุปทุกคีย์ได้ตามตารางนี้ครับ
Hint : เพลงไทยพื้นฐาน มักใช้คอร์ดเหล่านี้ในการเริ่มต้น และ ส่งท้าย
Intro : เริ่มด้วย K จบด้วย 5
Verse : เริ่มด้วย K (หรือ 2 หรือ 4) จบด้วย 5 (หรือ K)
Pre hook : เริ่มด้วย 2 หรือ 3 หรือ 4 หรือ 6 จบด้วย 5
Hook : โครงสร้างคล้ายกับ Intro
Bridge : มักเริ่มด้วย 4 และเปลี่ยนคีย์บ้าง จบจึงไม่แน่นอน
(การเปลี่ยนคีย์ระหว่างเพลงของเพลงไทย มักเปลี่ยนให้สูงขึ้นไป 1 เสียงครึ่ง เช่นจาก คีย์ C จะกลายเป็น Eb)
เป็นแค่แนวทางครับ ไม่เสมอไป อาจจะพอช่วยท่านในเรื่องของการเดาคอร์ดหรือตัดคอร์ดที่มักไม่ใช้ออก ในการแกะเพลง(ไทย)ได้นะครับ

มาหาโน้ตเพื่อสร้างคอร์ดกันเถอะ

Unison = การเล่นโน้ตเสียงเดียวกันมากกว่าตัวพร้อมกัน
Double Stop (Interval) = เกิดจากการเล่นโน้ต 2 เสียงที่ไม่เหมือนกัน พร้อมกัน
Chord = คือการเล่นโน้ต 3 เสียงขึ้นไปที่ไม่ซ้ำกัน โดยเล่นพร้อมกัน
จากตัวอย่าง C major scale เราจะเจอ โน้ตต่างๆดังนี้ใช่มั้ยครับ

C D E F G A B
เค้าบอกสูตรคอร์ดมาว่า
R major = R+3+5 หรือ 1 + 3 + 5
จากสมการข้างต้น ถ้าเราอยากได้คอร์ด C major เราก็แทน R (1) ด้วย C ก็จะได้สมการใหม่เป็น

C major = C + 3 +5
และจาก C major scale เราจะรู้ได้เลยว่า ตัวที่ 3=E และ 5=G ดังนั้น

C major = C + E + G
เป็นอันจบตัวอย่างการหาโน้ตบนคอร์ดๆหนึ่ง จากนั้นเราก็ต้องไปหาเองแล้วว่า C อยู่ไหน E อยู่ไหนเป็นต้น เพื่อจะได้หา form ในการวางนิ้วที่เหมาะสม ซึ่งจะกล่าวต่อๆไปรวมถึงสูตรคอร์ดอื่นๆด้วย



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>